Pedro Lenz' «Gschichte vo hie und hütt» «Ds Gägetöu vo virtuell»

Pedro Lenz, 52, Schriftsteller und Publizist, sinniert in seiner Mundart-Kolumne für die «Schweizer Illustrierte» über Wortspiel mit dem Verneinen vom Gegenteil.

Di beide Type hei usgseh wi jungi Schlaumeier. Und genau eso hei si ou gredt. I ha nid im Detail ghört, was si enang aus verzöut hei, aber es isch immer wieder um e virtuell Ruum ggange. «Du gsehsch es totau drüdimensionau, i schwöre Mann!», het eine gseit, «es isch virtuell, aber du hesch vou ds Gfüeu, es sig nid virtuell.» – «Ächt jetz?», het si Kolleg gfrogt und offesichtlech gstuunet.

Irgendeinisch han i tschegget, dass di beide Type vo Computerspüu rede. Es het auerdings gar nid der Aaschiin gmacht, dass si säuber gross am Spile interessiert wäre. Wahrschiinlech sis Informatiker gsi oder Programmierer oder öppis. Und wenn si vou Bewunderig vo «virtuelle Szeneriee» hei gredt, wo «totau usgseh, wi wenns si nid virtuell wäre!», bin i plötzlech unsicher worde, oe nid öppis mit der Sproch komisch isch. Wi seit men am Gägetöu vo virtuell? Seit me däm antivirtuell oder unvirtuell oder nid virtuell?

Di Frog het mi di lengschti Zit verfougt, wöu mer das Phänomen nämlech scho meh begägnet isch. Was cha me mache, wenn men es Wort nümm weiss? Ds Gägetöu sägen und das verneine. Wenn i zum Bischpüu nass wirde, chan i auso säge: «I bi überhoupt nümm troche!» Oder wenn i früüre, chan i säge: «I schwitze ganz und gar nid!»

Statt vom ne Süüfer z säge, är sig e Süüfer, cha me vo eim rede, wo nid sehr abschtinänt läbt

Das Verneine vom Gägetöu vo däm, wo me het wöue säge, cha nes Stiiumittu si. Es isch nämlech nid genau ds Gliiche, ob me vo eim seit, är sig e Schlächte oder ob me seit, är sig ke Guete. Der sprochlech Umwäg, cha der Sachverhaut chli abmüudere. Statt vom ne Süüfer z säge, är sig e Süüfer, cha me vo eim rede, wo nid sehr abschtinänt läbt. Vore Person wo gäng totau aagschpannt isch, cha me säge, si sig nid bsungers locker druffe – und so witer.

Bi de Frömdsproche passiert eim das mängisch ou. Me weiss es Wort nid, wo me grad würd bruuche, auso seit me ds Gägetöu und seit, me meini ds Gägetöu vo däm, wo me gseit het. So wi i einisch, vor mängem Johr z Ängland, wo der Gaschtgäber fasch nüt z trinke het mögen uftische. De han i nümm gwüsst, wi me durschtig uf Änglisch seit. Auso isch mer nüt angers übrig bblibe, aus z säge: «I absolutely don’t feel drunk.» («I füehle mi totau nid bsoffe».)

Aber chöme mer no mou zrügg zu dene beide Informatik-Fründe, wo vo virtuelle Wäuten und virtuelle Rüüum hei gschwärmt. Für si isch klar gsi, dass es drum muess go, ds Virtuelle so guet z zeige, dass me nümm merkt, dass es virtuell isch, dass auso ds Virtuelle wi unvirtuell usgseht. Aber es isch dene Bursche offesichtlech nümm i Sinn cho, wi me däm Angere, auso däm, vo nid virtuell isch, ou no chönnt säge.

I hätt ne gärn gseit, dass men am Unvirtuelle süsch ou Würklechkeit cha säge. Aber bi nid sicher gsi, ob si das würklech hätte wöue wüsse. Drume han i nüt gseit.

 
 
Auch interessant